Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 83 (skann 85)

Oahppu ja oahpu ovdáneapmi Oahppu duojis čuvge iešguđet lágan duodjesurggiide ja addá áddejumi duoji erenomaš dillái. Oahppu lea juhkkojuvvon ovcci iešguđet lágan váldobargguide. Oassebarggut mat gullet iešguđet váldobargguide čujuhit báikkálaš dillái ja addet stuora vejolašvuođaid báikkálaččat ovddidit osiid oahpus mat leat erenoamažat báikái. Váldobarggut leat: Sárgun,ivdneoahppu,herven Dipmaduodji Náhkkeduodji Duddjot luonddu ávdnasiiguin Láiráduodji Muorraduodji Čoarveduodji Metálladuodji Ávnnasteapmi Juohke váldobarggus lea su erenoamašvuohta ja ovttastahttá fágalaččat sámikultuvrra ja servvodateallima. Muhto váldobargguid gaskka leat maiddái lagas oktavuođat. Omd. berre herven ja symbolihkka heivehuvvot juohke duodjái dakko gokko lea lunddolaš. Váldobargu ávnnasteapmi berre čadnot maiddái eará fágaide ja fáttáide. Juohke váldobarggus leat dávjá seamma oassebarggut vai oažžut oktavuođa ja ovdáneami oahpus. Mutosánit muitalit mo ja máid sáhttá bargat iešguđet oassebargguin. Ovdáneapmi oahpus vurdojuvvo dađimielde go oahppit besset iskat, geahččalit ja bargat daid iešguđet lágan ávdnasiiguin. Álgoluohkáide lea sakka vuhtiiváldojuvvon ávdnasiid iskan ja geahččaleapmi. Bohtosii šaddet stuorát gáibádusat dađi mielde go oahppu ovdána. Go ohppet geavahit duodjeávdnasiid ja ohppet teknihka, de galget maid oahppat geavahit ja dikšut duodjebiergasiid ja mášiinnaid. Oahppu lokte maid iešráđálašvuođa oahppis. Go seamma oassebarggut oddasit fas čađahuvvojit nuppi eará luohkás, de dat addá stuora vejolašvuođa oahppái iešráđálašvuođa dikšut ja vuđolaččat ovddidit barggu. Duoji oahppu lea viiddis. Muhtin teknihkat leat álkit. Nuppit fas lossadat ja váddásat. Dan geažil lea ulbmil oahpu oktavuođas gávdnat osiid mat movttidahttet oahppi bargat dujiin. Ohppiid iežaset fuomášumiid ja jurdagiid lea lunddolaš atnit ávkin oažžut buori movttidahttima, mii lea deahálaš vai bargu lihkostuvvá. Maiddái duodječájáhusat, máid oahppit ieža leat lágidan, sáhttet buoridit movttidahttima. Duoji čađa lea vejolaš ovddidit iešdovddu, oažžut ođđa čehppodaga ja fuomášumi. Juohke ávnnas gáibida su iežas lágan gieđalašvuođa ja čehppodaga. Gieđalašvuođa hárjehallan lea dárkilit čadnojuvvon oaidnimii ja lihkadeapmái (motorihkkii). Dan geažil lea mávssolaš ahte bidjo deattu iešguđet lágan bargovugiid (teknihkaid) ovddideapmái dáid ávdnasiid gaskkas: sárgun, ivdneoahppu, herven, láigi, ullu, náhkki, luondu, láirá, muorra, čoarvi, metálla duodji. Muhtin duojit hervejuvvojit. Herven ovddida fuomášumi. Oppanassii sárgun ja herven lea deahálaš oassi duojis. Maiddái dáidda ja dáiddačehppodat 83

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 83 skann 85

Siter