Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 79 (skann 81)

hoahkamat. Melodiritma, dáktaritma, guldalit jienaid ja musihka. Fihttet lihkadeapmái sierranas ritmaid ja sierranas ritmagaskkaid. Jaskatvuohta, jietna, šuogna: Guldalit jienaid. šuognaerohusat. Rupmaša lunddolaš šuognarájus. Guldalit čuodjaga/šuona rupmaša lunddolaš šuognarádjosis, geavahit suopmana ja eará jienaid hápmet doaimmaid guovddáščuodjagii ja guovddáščuodjaga birra. Geavahit suopmana ja eará jienaid. Konsonansa-/dissonansahárjeheamit. Sierranas lihkadeamit mat ráhkadit jiena ja šuona, šuogna mii lea ráhkaduvvon álkišlaš čuojanasain, dahje eará šuognagálduin. Ovdamearkkat mat čájehit šuognagálduid sierranas birrasiin. Jaskatvuohta sierranas birrasiin. Melodihápmi: Gearddoheapmi, vuostečuočča (kontrasta), ovttasmihttu (symmetria). Kultureaktaduvvon čuodjalis sojaheamit (kurvaturat). Mo sierra kultuvrraid melodiat jodášit. Dynamihkka: Ipmirdit ja fihttet dynamihka. Mearridit dynamihka. Luohte- ja dajahusbidjan (dahkan). Juoigi jietnageavaheapmi ja rievddadan mállet. MUSIHKKAČIELGGADEAPMI Áigumuš go bargá dáinna váldobargguin lea ahte vuođoleappot čilget ohppiide makkár muosáhusaid musihkka attášii ja addit čieggalit áddejumi musihka geavaheami ja funkšuvnna birra áiggiid čađa sierranas servvodagain ja kultuvrrain. Bargu váldoávdnasiin berre buktit perspektiivva mii govččašii sierra kultuvrraid ja mii viiddidivččii ohppiid musihkkalaš mánggagielatvuođa. Deadduberre biddjot lihkadeapmái, guldaleapmái ja fuomašeapmái ja dihtui/máhttui háleštit musihka birra. Dasa lassin galgá váldobargu addit ohppiide áddejumo musihkka ja dan geavaheamit leat čadnon sámi historjái, ovddeš ja dáláš oskui (mytologiái ja kristtalašvuhtii) Oahppit galget maiddái oažžut dieđuid mo musihkka geavahuvvo otná servvodagas ja beaivválaččat, ja maiddái makkár sadji buot europálaš musihkas lea otná sámi servvodagas. Oahppit berrejit oahppat geahččat musihka historjjálaš oktavuođain, sosialalaš ja kultuvrralaš oktavuođain. Go bargá musihkkakultuvrrain, de lea deatalaš deattastit daid positiivvalaš ja identitehta-addima funkšuvnnaid mat musihkas sáhttet leat. Oahppi berre mađe oahppagoahtit kritihkkalaččat árvvoštallat gávpehommá mii báidná ollu osiid otnáš musihkas. 1.-3. luohkká Musihka geavaheapmi ja funkšuvnnat: Jávlut, čuojahit ja guldalit musihka sámi kultuvrras, báikkálaš birrasis ja sogalaš kultuvrrain. Háleštit báikkálaš sierravuođaid birra musihkas ja mo musihkka geavahuvvo ruovttus, rádios ja TV-as. Dánssat ja lávlagat main lea árbevirolašvuohta mánáid kultuvrras ja lagas birrasis. Dovdu: Musihkka, lihkadeapmi ja ivdnen. Háleštit dan birra maid musihkka sáhttá dadjat. Háleštit musihkkamuosáhusaid birra. Bargat musihkkamuo sáhusai guin. Sulastahte váldo-osiin musihka vuođđo-oasit. 4.-6. luohkká Musihka geavaheapmi ja funkšuvnnat: Joatkit barggu oassebargguin 1.-3. luohkás. Guorahallat mo musihkka geavahuvvo ruovttus, lagas birrasis, sierranas bargosajiin, áigeájanasain ja suohtastallandoaimmain. 79

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 79 skann 81

Siter