Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 70 (skann 72)

Oassin dása bohtet sámegiel dajaldagat mat gullet daid sierra vugiide go buktá ovdan suopmanlaš-ja čuojanasmusiihka (vokala ja instrumentala musiihka). Dát guoská erenoamáš musiihkkateknihkkalaš namahusaide mat almmuštahttet maid juoiggus muitala ja mat čilgejit musiihka doaibma-sisdoallu. Musihka funkšuvnnaid oktavuođas berre geahččalit addit ohppiide čielga áddejumi goal earru lea gaskkal daid njuolggo musihkkalaš funkšuvnnaid juoiggus, mat bohtet ovdan omd. muitalusas, čilgemis dahje govviidusas gos juoiggus ihtá njálmmálaš musihkkan sániid haga, ja funkšuvnnaid geavahusaid mat eai gula njuolga musiihkkii - nu go olmmošdovddiideamis, sosialiseremis, julggaštussamis j.n.e. Sámi musihkkaoahpahusas lea vuolggan das ahte musiihkka lea oassi dan olles sámi kultuvrras. Sámi kultuvrii gullevaš musihkkavuogit ja musihkkalaš almmuhusvuogit berrejit geavahuvvot ovdamearkan ja vuođđun konkretiseremii ja čájeheapmái/vuosehussan. Dán ferte dahkat mánggain oktavuođain go bargá váldoávdnasiiguin. Dát fertejit maid váldot mielde viidásit musihkkalaš čielggadeamis, nu ahte álggos bargá dainna maid dovdá, joatká daidda mat leat lahkalagaid («fulkkežat») ja viidána daid gáidosit musihkkavugiide ja kultuvrraide. Musihkka sámi kultuvrras ovdanbuktá čábbodatvuođa, estetalaš ja sosiálalaš árvvuid ja luonddu-, olmmošlaš- ja servodatoktavuođaid ja maiddái addá historjjálaš dieđuid. Dat maiddái čájeha vuoinnalaš ja máhtolaš árvosisdoalu. Buot dáid osiid berre váldit mielde go bargá musihka vuođđoosiiguin sierranas musihkkalaš doaimmaiguin, musihkkadieđuin ja dábálaš musihkkačielggademiin. Dalle šaddá sámi musihkkaoahpahus árvvolaš gaskaoapmin buktit dieđuid sámi kultuvrras ja addit dieđuid daid áššiid birra mat huksejit kultuvrralaš iešdovddu. Fáttat/áššit mat váldojit ovdan musihkkadiimmuin sáhttet maid geavahuvvot eará/iežá fágain. Musihkain sáhttá dieđuid addit ohppiide, ja ohppiide sáhttá addit sierranas vejolavuođa dovddiidit ja bargat diekkár dieđuiguin dovddiid ja jurdaga bokte. Leat mánga vejolavuođa bargat fágaidgaskasaš bargguiguin musihkkabottuin. Musihkka, erenoamážit lávlla, sáhttá leat guovddáš dáhpáhus eará/iežá fágain ja bottuin. Danin sáhtášii musihkka šaddat gaskaoapmin obbalaš/dábálaš oahpaheamis. Sámi kultuvra berre leat vuolgagsadjin dalle go addá dieđuid ieš guđege etnomusihkka (eamiálbmotmusihkka) kultuvrraide birra. Go sámi musihkka ja musihkkavuogit šaddet deatalaš oassin musihkkaoahpahusas, de ferte geahpedit eará ávdnasiid maid vállje ovdanbuktit. Dan ferte dahkat dan ektui go dat leat valdon sisa dábálaš musihkkaplánii. Dát boahtá eanemus guoskat dakkár ávdnasiidda main ii oro nu stuorra oktavuohta sámi musihkain ja musihkkavugiiguin. Go oahppoávdnasat galget leat buot ohppiide, de ferte geahččat mii lea oktasaš buohkaide ja sin musihkkalaš oktavuhtii, nammalassii: guldaleapmi ja muosáhus. Go joavku ieš dahká musihkkalaš doaimmaid, de sáhttá hápmet oktasaš oahppoávdnasa. Dakkár doaibma álggahuvvo dan guovtti vuođđo-oasis musihkas: šuonas ja áiggis. Go barget váldoávdnasiiguin ja oasseávdnasiiguin, de ožžot ohppit dovddiidusaid šuonain ja áiggiin dadiš go ožžot dieđuid ritma birra, lihkadusa ja hámi birra, čuojaallodaga ja šuonaid birra, dynamihka birra jna., oktain gullevaš nuohttačállimiin. Oahppoávdnasat leat ordnejuvvon váldobargguid mielde ja čađahuvvojit

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 70 skann 72

Siter