Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 65 (skann 67)

čujuhit mediaid sisdollui, ja makkár váikkuhanvuoibmi dain lea ja oahpahit fuomášit daid oaiviliid, árvvuid ja dan duohtavuođa oainnu maid mediat muitalit. Oahppit berrejit oahpahuvvot movt sii sáhttet mediaid geavahit alcce seaset ávkin, e.e. dieđuidčohkkema oktavuođas. Sápmelaččaid unnitáibmoga dilli stuora servvodagas dagaha sámi servvodahkii erenoamáš dárbbu geavahit mediaid ávkin dakko gokko sáhttit. Dáhtor- ja diehtojuohkinteknologiia oassebargu berre heivehuvvot oktii oassebargguiguin luondduduvvodu, ealáhusaid, bargguid ja ekonomia birra. Ohppiid ferte oahpahit guorahallat dárkilit daid dieđuid ja fillehusaid maiguin sii deaivvadit, ja movt dat váikkuhit oktonas olbmui ja min báikkálaš ja našuvnnalaš kultuvrii.Váldomihttomearri oahpahusas galgá leat ahte hárjehit ohppiid birget dáhtor- ja mediaservvodagas. Olmmoš, sosiálalaš ja diehtojuohkki sivdnádus: Diehtojuohkin skuvlaservvodagas ja lagasbirrasis. Mediat ja daid sisdoallu: Iešgudetlágán mediat, váikkuhangaskaoamit, váikkushusat, árvvoštallamat. Oaivilat, árvvut, sisdoallu, jahkku. Gáttut nissoniid ja dievdoolbmuid hárrái. Dieđut, reklame ja siektadeapmi. Servvodat ja dáidda: Báikkálaš, našuvnnalaš, ja internašuvnnalaš dáidda. Kulturásašat. Lágat. Dáidda áiggiid čađa. Dáhtor- ja diehtojuohkinteknologiia: Movt geavahit dieđuid. Movt sirret dieđuid. Olbmo suodjalus. Kultuvrralaš váikkuhusat. Boahtteáiggi mediaovdáneapmi: Diehtojuohkin olles máilmmis, politihkalaččat ja kultuvrralaččat. Ođđa mediat. Našuvnnalaš ja báikkálaš kultuvra ja internašuvnnalaš váikkuheapmi. Mediaid fápmu, amasin dahkkojupmi. MÁILMMISERVODAT NUPPÁSTUVVAME Dát bargu galgá guoskkahallat deaháleamus osiid ja dovdomearkkaid europealaš riikkaid ja eará máilmmi guovlluid ovdáneami ja nuppástuvvama birra 1700 logu rájes ovddosguvlui. Deadddu biddo áigái maŋŋá 1800. Oahppit galget oahppat olmmoššlájaid kulturoktavuođaid birra ja daid ollu kultuvrraid birra mat otná máilmmis gávdnojit. Juohke kultuvrra ferte geahččalit ipmirdit kultuvrra iežas eavttuid mielde. Dát lea seammás deahálaš eaktun oaččuhit soabalašvuođa ja dohkkeheami olbmuid gaskii ja nállevealaheami vuostálastit. Dát sáhttá maid addit ipmárdusa eará kultuvrra olbmuid birra geat ásaiduvvet min riikii ja min iehčamet báikkálaš servvodahkii. Oahppit galget oahpásmuvvat eará oskkuiguin ja eallinoainnuiguin, ja oahppat maid osku mearkkaša olbmui ja maid dat mearkkaša nugo oassin kultuvrras ja servvodagas iešguđet guovlluin máilmmis. Otnáš internašuvnnalaš dili ferte geahččat historjjálaččat. Galgá čilgejuvvot movt dat fámoleamus riikkat leat ovdanan ja ožžon nu stuora válddi. Oahppit galget gullat geafes riikkaid váttisvuođaid birra, dás galgá deadddu bidjot sihke daid geafes ja rikkis eatnamiid ovdáneapmái ja dilálašvuhtii. Dát bargu galgá, ovttas eará guovllu bargguiguin, addit ohppiide ollislaš oainnu deahálaš guovlluin máilmmis. Juohke guovllu deahálaš geográfalaš ja historjjálaš iešvuođat ja áigeguovdilis servvodatáššit galget ovttastahttojuvvot oahpahusas. Kultuvra ja kulturguovllut: Historjjálaš ovdáneapmi - fuomášumit, fárren ja ásuiduvvan, oktavuohta olmmoššlájaid gaskka. Otnáš dilli - čearddalaš joavkkut. 65

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 65 skann 67

Siter