Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 57 (skann 59)

- veahkehit ohppiid imirdit movt riiddut čuožžilit ja hárjehit sin vuođđududit ja bisuhit ovttasbarggu, dahje birgehallat váttisvuođaid čađa. Mii galgá oahpahuvvot ja movt oahpahus galgá ovdánit Servvodatfága nuoraidskuvllas huksejuvvo dan vuođu ala maid birasfága oahpaheapmi lea mánáidskuvllas ráhkadan. Nuoraidskuvllas galget oahppit viiddidit ja dárkilastit iežaset oahpu, seammás go lea lunddolaš ahte sii ohppet eará áššiid birra. Servvodatfága oahppu lea juogaduvvon váldobargguide ja oassebargguide mat sisttisdollet geografia-, historjá- ja servvodatoahpu. Váldobarggut leat juogaduvvon dien golmma oasi gaskka, muhto oassebarggut sáhttet guoskkahallat veaháš gude ge oasi. Nu sáhttá ge váldobargguid čilget juohke oasi bealis. Muhtin váldobarggut leat dan lágánat ahte daid sáhttá buorre muddui sirret eret eará bargguin, ja bargat daiguin áibbas sierra. Eará váldobarggut gáibidit ovttasbarggu, ja sáhttet heivehuvvot báikkálaš oahppoplánái ja oahpaheapmai. Muhtin váldobargguin ja oassebargguin lea seamma fáddá go bargguin mat gullet eará fágaplánáid vuollái. Dát sáhttá leat vuođđun fáddáid gaskasaš ovttasbargui. Oktiiváldobarggut ja oassebarggut dahkat rámma ja plánen vuođu man mielde sáhttá juohke báikkis ja juohke skuvllas bargat viidáseapput. Servvodatfágas ferte geahččalit čuovvut daid deaháleamus áššiid servvodaga ovdáneamis 1600 logu maŋŋá. Golmma váldobarggus čilgejuvvo ovdáneapmi hui viidát, ja dáhpáhusat leat biddjon maŋŋálaga áiggis. Eará váldobargguin sáhttá heivet váldit ovdan ovtta sierranas fáttá, ja čilget movt ovdáneapmi lea dáhpáhuvvan muhtin guovlluin Sámis ja Norggas muđuid, oanehit dahje guhkit áiggi čađa. Muđui galgá servvodatfága čilget váldoáššiid luonddu ja servvodaga dilálašvuođas ja oktavuođa daid gaskkas. Servvodatfága galgá maid addit ohppiide otnáš dili birra dieđuid. Oahppoávdnasat mat guoskkahit servvodatoahpu galget veahkehit ohppiid imirdit olbmuid gaskasaš daguid, ja movt olbmot, olmmošjoavkkut ja našuvnnat sáhttet eallit ovttas ráfis dahje soahpatmeahttunvuođas. Oahppit galget dovddiidit iešguđet lágan servvodatguovlluid ja ovttasbarggu daid gaskka, ja dakko bokte sáhttit ipmirdit servvodaga oktan ásahussan. Fága galgá maid čujuhit ovddasguvlui. Ferte čujuhit makkár vejolašvuođaid ja hástalemiid boahtteáigi buktá ja geahččalit boktit ohppiid beroštumi ja oktasaš ovddasvástádusa boahtte áiggi servvodaga ovdáneapmái. Deahálaš oassi máŋgga váldobarggus, lea guorahallat ja sulastahttit iešguđet deahálaš guovllut mat meannuduvvojit váldobarggus «Mailmmi-servvodat nup pástuvvame», fertejit báikkálaš oahppoplánaid ráhkadettiin, heivehuvvot oktiiváldobargguiguin válljedettiin riikkaid ja guovlluid. Oahppit galget oahpásmuvvat deahálaš riikkaide Europas ja oahppat muhtin riikkaid ja guovlluid birra muđui máilmmis. Oktiibuot galget dát addit ohppiide vuđolaš oahpu ja dieđuid olles máilmmi birra. Go lea muhtin guovllu birra sáhka, lea lunddolaš ahte muitala dan guovllu geografia birra, namuha movt dat guovlu lea ovdánan ja addá deahálaš dieđuid dan guovllu otnáš servvodatdilálašvuođa birra.

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 57 skann 59

Siter