Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 55 (skann 57)

Dálki ja dálkkádat: Dálkedutkan. Sivat muhtun dálke- ja dálkkádatihtagiidda. Dálkkádatsorttat ja eallineavttut eará riikkain. Olmmoš dássáduvvon iešguđet lágán luonddudilálašvuođaide. Iešvuođat čázis ja áimmus. Eana: Gárta ja globus. Veaháš eatnama siskkilduša birra. Eananbajoš, eanahuttin fámut, jiekŋaáiggit. Áibmoassodat birra máilmmi. Eanadatsorttat eará riikkain. Máilbmegovva: Beaivvášvuogádat, deaddofápmu. Gomuvuođamátkkit. Máilbmeávvodat, áddetmeahttun sturrodagat. Čilgehus jahkeáiggiid molsašuvvamiidda. Buot áđat leat ráhkaduvvon hirbmat smávva osiin. ÁVNNAS, BARGONEAVVU JA TEKNIHKKA Mašiinnat, teknihkka ja olbmuid ráhkadan dávvirat leat oassin min beaivválaš eallimis. Dát váldobargu galgá áddit dieduid áiddo dáid birra. Oahppit galget fuobmát biergasiid iešvuođaid geavaheami bokte. Sii galget hárdjánit ovttageardánis apparáhtaid ja ráhkkanusaid geavahit, ja nu bures go vejolaš movttiidahttot ieža gávnnahit mot dat doibmet. Sii galget maiddái beassat geahččalit ráhkadit biergasiid main leat mearriduvvon iešvuođat dahje doaimmat. Oahppit galget veahá oahppat mot teknologia lea váikkuhan servvodahkii. Maiddái mánáidskuvlla dásis sáhttá guoskkahit ávddalašvuođa váttisvuođaid maid ođđa teknologia lea mielddisbuktán. 1.-3. luohkká Ávdnasat: čohkket dávviriid lagas birrasis, veardidit iešvuođaid dego nannodat, fatnilvuohta. Iskat vudjot go vai govdot go biergasat. Bargoneavvut ja apparáhtat: Geavahit ovttageardánis bargoneavvuid ja diđoštallat mot doibmet. Geavahit el-fábmo-apparáhtaid. Huksejumit: Geahččat mot visttit lahkosis leat huksejuvvon. Ráhkadit stargadis huksehusaid skuvlii, lávu, luovi, saháreŋkko. Suodji váralašvuođaid ja lihkohisvuođaid vuostá: Buollima várjalannjuolgadusat. Mot muhtun váralaš áđat merkejuvvojit ja gieđahallojit. 4.-6. luohkká Ávdnasat: Iskkadit ávdnasiid iešvuođaid, nannodaga, bulešvuođa, dollet go lieggasa, jođihit go el-fámu, geasuhuvvo go magnethtii jna. Golgosat ja gásat. Kjemia omd. borramušaid oktavuođas. Iešguđet lágán ávdnasiid geavaheapmi, omd. ivdnemii, hehttet ruostuma, dálkodeapmái. Dán oasis ferte maid váldit ovdan ávdnasiid mat gullet guvlui ja mat leat čadnon kultuvrii. Bargoneavvut ja apparáhtat: El-fábmo-apparáhtat, merken, várjalannjuolggadusat. Geahčadit dábálaš apparáhtaid. Mot doaimbmá omd. Čuovgagovva apparáhtta. Ii galgga hupmat dušše ođđaáigasaš allateknologalaš apparáhtaid birra, muhto maiddái apparáhtaid birra mat leat váikkuhan kultuvrra ovdáneapmái, omd. goarrunmášiidna. Huksejumit: Ráhkadit stargadis huksehusaid uhccán ávdnasiiguin. Ráhkadit ovtta geardánis várrehusa, omd. suoládeami vuostá. Sámi huksenmállet. Suodjalus váralašvuođaid ja lihkohisvuođaid vuostá: Mot buollin sáhttá álgit. Mot váralaš ávdnasat merkejuvvojit ja gieđahallojit. Teknihkka ja servvodat: Mot teknihkka váikkuha servvodahkii. Teknihkka ovdalaš áiggiid sámi servodagas ja eará servvodagain. El-fápmu šaddá oassin beaivválaš eallimis. Ođđa teknologia, kultuvrra okta-vuođas. Atomfápmu jna. Eavttut teknihkkalaš ovdaneapmái.

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 55 skann 57

Siter