Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 52 (skann 54)

Borramuš ja dearvvašvuohta: Skuvlaniesti. Dearvvašlaš borramušdábit. Maid mánát eará riikkain borret. Álgoveahkki: Álkis hávvedikšun, hávit buollima geažil. Ovttaseallin ruovttus: Ruoktu, bearaš, ovttaseallin. Ráhkisvuohta. Oskkáldasvuohta. Sagahus. Bearašdilálašvuođat eará riikkain. 4.-6. luohkká Gorut: Ráhkadus, geavaheapmi, rávásnuvvan. Varrajohtolat, borramušsuddadeapmi. Olbmo vuoinŋahaga birra. Dáiddut, jietna ja čuovga. Goruda gáhtten: Eallinvuogit ja eallineavttut. Mot dearvvašvuođa seailluhit. Bátnedikšun. Skuvlla dearvvašvuođadoaibma. Dovdat dábálaš dávddaid. HIV -njoammun, AIDS. Dálkkasgeavaheapmi. Dávddat ja dearvvašvuođadikšun iešguđet servvodagain: Ovdamearkkat doložis. Veaháš otná dili birra. Veaháš buorredilálaš vuođa birra Norggas. Veardidit geafes ja rikkis riikkaid. Álgoveahkki: Sivat lihkohisvuođaide. Johtolatlihkohisvuođat - vahágahttinváikkuhusat. Veahkkeorganisašuvnnat. Smávva háviid gurpan. Heakkabivdin. ANT-oahpahus: Rávvenbargu. Hálddašit vuortnuheami ja váikkuheami. Duohtaoahpu juohkit. Man váralaš lea geavahit alkohola, narkotihka, duhpáha ja garra dálkasiid?. Ovttaseallinoahppu: Rávásmuvvanáigi - rumašlaš ja psykologalaš ovdaneapmi. Heteorofili, homofili. Ráhkásnuvvan. Sohkabealeallin - doaibma ja boađus. Veahá prevenšuvnnaid birra. Ohki šaddá mánnán. Riegádeapmi. Eallingeardi. LUONDDU MÁNGGABEALÁLAŠVUOHTA Dát váldobargo galgá mánáid movttiidahttit oahppat šattuid ja elliid birra, ja mot šattuid ja elliid eallineavttut leat heivehuvvon dan birrasii gos ellet. Dán láhkái oahppit árvvus atnigohtet buot mii eallá. Váldobargu galgá ohppiide addit dieđuid ekologalaš oktavuođaid birra luonddus. Sii galget áddegoahtit ahte luondu lea ovttasttattojuvvon ealli osiiguin: šattut, eallit ja mikroelánat, ja jápma oasit dego čáhcci, áibmu, muoldavuođđu ja beaivvássuotnjarat. Oahppit galget áddegoahit ahte iešguđet lágán oasit leat dárkilit oktii čadnon, ja ahte mii muoldavuođu, topografia ja dálkádaga vuođul sáhttit buori muddul árvidit makkár šattut ja eallit vissis guovllus gávdnojit. Galgá deattuhit dieđuid luonddu ja eallinvugiid birra mat earenoamážit leat leamaš vuođđun ja ain leat vuođđun sámi ealáhusaide ja kultuvrii. Oahppit galget maid oahppat ahte luonddusystemat main leat ollu oasit leat sakka nannoseapput ja dássádeapput go dakkárat main leat dušše moadde oasi. Dán váldobarggus galget oahppit oahppat daid vuođoleamos doahpagiid biologias. Praktihkalaš bargu elliiguin ja šattuiguin berre váldot mielde gokko heive. 1.-3. luohkká Lagasbirrasa luondu: Geavahit luonddu vuođđun movttiidahttit ohppiid jearahallat ja dieđoštallat. Oahpásmuvvat muhtun elliide ja šattuide lagas birrasis. Elliid dikšun. Jiellatealli. Šattuid dikšun. Čuovvut muhtun šattu eallingearddi. Eallit ja šattut dállođoalus. Šattut borramuššan. Muitalusat ja lávlagat šattuid ja elliid birra. Meahccebálggis. Maid šattut ja eallit dárbbašit: Bohciidahttit šattuid. Cizážiid biebmat. Akvaria. 52

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 52 skann 54

Siter