Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 50 (skann 52)

jos oasseváldit eai gula seamma kultuvrii. Ovttasbarggu oasseváldit fertejit dovdat iežaset sierramielalašvuođat ja ovttadássásažžan. Guovlluin gos ásset mánga álb-moga leat sierramielalašvuođat, boasttu áddejumit ja ovdagáttut dábálaččat. Skuvla galgá ovddidit soabalašvuođa ja oktavuođa čearđaid gaskkas. Oahppit vuollimus luohkáin ge leat vissásit dovddiidan mot sierra beroštumit buriid ustibiid gaskkas sáhttet mielddisbuktit gilvvu ja riiddu. Dan oktavuođas lea vuogas ja beaktil geavahit dáhpáhusaid skuvlašiljus ovdamearkan ja ságastallat mat váikkuhit čearđdaid gaskavuođaide ja mot sáhttit oktavuođa ja hálesteami bokte buoridit heajos gaskavuođaid. Oahppit galget maiddái dovddiidit olmmošvuoigatvuođa julggaštussii ja orga-nisašuvnnaide mat meannudit riikkaidgaskasaš ja álbmogiidgaskasaš áššiid. Dán oktavuođas lea lunddolaš deattuhit álgoálbmogiid ovttasbarggu. Oahppit galget áddet ahte álbmogiid- ja riikkaidgaskasaš oktavuohta ja ovttasbargu váfista ráfi máilmmis. Skuvllas berrešii danne leat ohppiin vejolašvuohta doallat oktavuođa mánáiguin, klássáiguin ja skuvllaiguin eará riikkain. Ipmárdus ja fuolla eará čearđdaide sáhtta ovddiduvvot omd. prošeaktabargguid bokte ja maiddái ruhtačoaggimiid bokte heajos birgejeaddji olbmuide. 1.-3. luohkká Oahppat iežas birra: Buohkat eai leat ovttaláganat muhto ovttaárvosaččat. Buohkat sáhttet ovdánit. Oahppat kritihkalaš árvvoštallama. Árvvoštallat govaid ja oanehis teavsttaid. Ovttadássásašvuohta nissoniid ja dievdduid gaskka. Ovttas eallit: Mánáid ja rávis olbmuid gaskavuohta. Ustitvuohta. Mon ja dat earát. Mii dárbbahit njuolggadusaid eallimis. Mot jos rihkkut njuolggadusaid? Ráfi ovddidit: Mii dáhpáhuvvá go ustibaččat suhtadit? Manne riiddut čuožžilit? Mot sáhttit váttisvuođaid čoavdit riidalkeahttá? Demokráhtalaš bargovuogit: Mii demokratia lea? Demokratia klássas. Stivrejupmi skuvllas. Mánát máilmmis: Mii ja eará álgoálbmogat. UNICEF, FN-beaivi, mánáid-beaivi. Julggaštus mánáid vuoigatvuođaid birra. Sámi mánáin vuoigatvuođat. 4.-6. luohkká Oahppat iežas birra: Ovddasvástádus iežas ovdáneamis ja oahppamis. Sámivuohta ii leat čadnon dušše gillii. Ovttaárvosašvuohta. Kritihkalaš árvvoštallan. Ovttadássásašvuohta nissoniid ja dievdduid gaskka. Eallit ovttas: Ovttaguvllot ja guovtteguvllot kommuniseren. Sáddejeaddji, gaskaoapmi, cealkámuš, vuostáiváldi. Geavahit dáhpáhusaid klássálanjas vuođđun. Mediat ovdamearkan. Sierralágan ovttasbarganvuogit. Oktavuohta eará álb-mogiiguin lea sihke dárbbaslaš ja ávkkálaš. Čearđdaidásvealaheapmi. Ráfi ovddidit: Riiddut čearđdaid gaskkas, ovdagáttut, diehtemeahttunvuohta ja boasttu áddejupmi. Mot sáhttit čoavdit čearđdaid gaskasaš ja riikkaid-gaskasaš riidduid? Mot sáhttit ráfi váfistit. Sihkkarastit ráfi máilmmis. Ráfi lihkadusat. Demokráhtalaš bargovuogit: Julggaštus olmmošvuoigatvuođaid birra ja FN konvenšuvdna. Organisašuvnnat. Ovddidit oainnuid. Politihkalaš bellodagat. Čearđdaid gaskasaš ovttasbargu: Ovttasbargu gaskal álgoálbmogiid. WCIP. Riikkaidgaskasaš ovttasbargu. Riikkaidgaskasaš organisašuvnnat. FN. Heahteveahk-keorganisašuvnnat. Norgga heahtiveahkki.

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 50 skann 52

Siter