Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 45 (skann 47)

Ovttasbargu, dáidu ja iešárvvoštallan lea hui deatalaš birasoahpus. Erenoamážit dovdo dat váldobargguin mánáid beaivválaš eallimis ja oktavuohta ja ovttasbargub olbmid ja álbmogiid gaskkas. Dán guovtti oasis leat bargovuogit ja oainnut maid lunddolaččat sáhtta heivejit eará váldofáttaide. Oahpaheamis lea vejolaš ovttastahttit oahppoávdnasiid máŋgga váldobarggus. Dasa lassin lea maid dávjá lunddolaš ovttastahttit birasoahpu eará fágaiguin. Geavahettiin birasfága vuođđun sáhttet oassebarggut ja bargovuogit eará fágain buktit oktavuođaid mat leat lunddolaččat ja jierpmálaččat ohppiide. Dát guoská erenoamážit dállodoaluohppui, kristtalašvuođaoahppui, sámegillii ja duodjái. Muhtun váldobargguin lea servvodatfága ja luonddufága deattuhuvvon, eará osiin ii leat nu. Dat lea dahkkon danin vai oahpaheamis boahtá ovdan fágaidgaskasaš ovttastupmi, muhto árbevirolaš oahppoávdnasat sáhttet maiddái leat sierra oassin. Váldobargguid bokte geahččalit oažžut ovdan mii birasfágii gullá ja maid berre bidjat guovddáš áššin oahpaheamis. Vásihusaid bokte leat fuobmán ahte luonddufágas, erenoamážit dat oasit mat leat čadnon fysihkki ja kjemiai, dávjá leat ožžon beare unna sajáža oahpahusas. Lea deatalaš fuolahit ahte dat oasit leat ožžon dan saji oahpaheamis mii plánas lea addon daidda. Dat oasit leat praktihkalaččat gesson ovdan go plánas leat evttohuvvon konkrehtalaš barggut ohppiid várás, dego omd. osiin min biras ja ávdnasat, bargoneavvut ja teknihkka. Bargovuogit Birasfága lea viiddis ja lea vuođđun buot bargovugiide ja ovdanbuktimiidda. Lea buorre vejolašvuohta heivehit oahpaheami ohppiid ektui. Praktihkalaš doaimmat nugo njuolga árvvoštallat luonddu dávviriid livččii omd. ávkin buot ohppiide earret eará ohppiide geain leat giellaváttisvuođat. Birasoahpus leat proseassat dávjá seamma deatalaččat go bohtosat. Muhtun bargovugiide galgá danne biddjot seamma deaddu go fágalaš sisdollui. Dat lea čujuhuvvon vuosttaš váldobargguin ja maiddái eará bargguin gos proseassat leat deatalaččat. Oahppit galget earret eará diđoštallat, ieža gávnnahit, kritihkalaččat árvvoštallat, ovttasbargat, leat hutkát, dárkilit ovdanbuktit jurdagiiddiset. Dán fá gas lea álki máŋgga láhkái lágidit oahpaheami. Muhtomin lea lunddolaš olles skuvlabeaivvi bargat ovttain fáttain dahje prošeavttain muhtun áiggi. Go oahpaheapmi lágiduvvo ná, de eai šatta buot oahppit bargat dan seamma oktanaga. Dat dahká ahte lea vejolaš birget unnit girjeloguiguin dahje luonddufágaávdnasiiguin ja liikká besset buohkat bargat aktiivvalaččat. Go ráhkada fágaidgaskasaš oahpahuslágidusaid ja lágida prošeaktabarggu, ferte fuobmát gude fágasuorgái lea biddjon eanemus deaddu. Ferte vuhtiiváldit ahte golmmajagi áigodagas galgá leat seamma stuorra deaddu dain osiin mat gullet dán fágii. Gokko eanet fágat leat mielde hábmemin oahpaheami ferte vuhtiiváldit buot fágaid. Go oahppit leat mielde oahpaheami hábmeme, ja go bargoproseassat sáhttet leat seamma mávssolaččat go bohtosat, ii galgga árvvoštallan ja bagadeapmi sirrejuvvot. Oahpaheaddji movttiidahttá, jođiha ja lágida oahpaheami ja bearaigeahččá ahte oahppoávdnasat šaddet dohkálaš meannuduvvot. Oahpaheaddji ja oahppit árvvoštallet ovttas bargovugiid ja buktagiid vissis dovdomearkkaid ektui. 45

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 45 skann 47

Siter