Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 13 (skann 15)

ralaš ja čearddalaš gullevašvuođa, ja mii nanne ja ain ovddida sámikultuvrra iešárvvu. Sámi musihkkaoahpahus lea mielde positiivvalaččat hábmet sámi kultuvrra. Lunddolaš oassi skuvlla doaimmain lea ovddidit kultuvrralaš árvvuid. Sámi musihkkaoahpahus lea fága mii ovddida dieđu, ipmárdusa ja áddejumi deaháleamus vieruid birra sámi kultuvrras. Musihkkavuogit ja musihkkalaš gaskaoamit ja goanstavuogit leat árbevirolaš guoddi oasit sámi kultuvrras. Musihkkalaš gaskaomiid bokte fievrriduvvo kultuvrra historjá sihke njuolga ja gaskaččat. Musihkka govviđa servvodatoktavuođaid ja luonddu ipmašiid, dáhpáhusaid ja olmmošlaš oktavuođaid mat addet áddejumi servvodaga ja kultuvrrala áigáide, árvvui ja ovdagovvii. Dan seammás addojit maiddái dieđut vuoinŋalaš ja ávnnaslaš árvvuid birra main maiddái sámi girjjálašvuohta lea vuolgán. Sámi musihkkaplána lea maid gaskakultuvrralaš. Oahpahus dán plána mielde addá maiddái dieđu, ipmárdusa ja áddejumi musihka hárrái eará oktavuođain. Ovddimusat guoská dát dasa mii lea oktasaš davvikultuvrrain (samojedat, čukča-álbmot, inuihtat, indiánat). Dasto daidda oktasašdovdomearkkaide mat gávdnojit eará álgoálbmogiin geain árbevieruin, servvodatvugiin ja musihkkalaš ovdanbuktinvugiin lea árvu mii lea oktasaš sámi kultuvrrain. Musihkkaoahpahusas ožžot oahppit ipmárdusa ja dieđu boarrasat ja oddasat árbevieruid birra oarjemusihkas, afroameriikkalaš musihkas ja eará musihkkakultuvrrain olggobeal Europa. Gaskafágalaš doaibma sáhttá bures leat váldobargovuohki. Prošeaktabarggut maiddái heivejit bures čájehandihtii ollislašvuođaid ja ovttastusvuođaid eanet fágain, šaddos dal oanehat áiggiid čađa, dahje nu go bohtosin jahkeplánemis. Lea mihá mávssolaš ahte geahččá musihkkaoahpahusa ovttastussan eará fágaiguin (birasfágain, servvodatfágain, kristtalašvuođafágain ja sámegielfágain). Musihkafága sáhttá addit liige veahki buorebut áddet árbevierioriggogada mii lea sámi kultuvrras. Musihkafága lea maid dohkálaš ovdamearkan mo oddasat kulturoasit váldojit sisa ja šaddet oassin sámi kultuvrii. Eaktun čađahit vuođđojurdagiid plánas lea ahte oahpaheaddji oažžu vejolašvuođa bargat fágain stuorit ja smávit joavkkuin. Lea maiddái deahálaš ahte musihkkaoahpahus lea oktii čadnon luohkáid gaskkas, ja ahte fága ovdanbuktin lea nu ahte dat ovddida oahppi beroštumi, diehtodárbu ja láddama. Oahpahusplánen lea ieš alddis deahálaš oassi oahpahusas. Go guoská oahpahussii sámi ohppiide, de ferte oahpaheaddjis leat diehtu mángga musihkkakultuvrii (etnoálbmotmusihkkii, europealaš musihkkakultuvrii ja afro-ameriikkalaš musihkkakultuvrii), ja sus ferte maid leat ipmárdus pedagogalaš gažaldagaide mat dása gusket (beallegielalašvuođa/mánggagielalašvuođa). Fágalaš ovttasbargu bargoskihpáriid gaskkas skuvllas ja báikkálaš servvodagain lea eará deahálaš eaktu lihkostuvvat dáinna oahpahusain. Duodji Duodji lea sámiid duddjonmálle. Sámi servvodagas lea eallin ja duodji áiggiid čađa mannan giehtalagaid ja dárbbašan goabbat guoimmiska. Sámiid ealáhusat ja sin iešguđet orrunguovllut leat maiddái váikkuhan duodjái. Luonddu dárbbut leat leamaš mearrideaddjin dasa mii duddjojuvvui. Danne leat čuožžilan báikkálaš erohusat dujiin. Dát viiduda ja lea riggodahtan duodjái. 13

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 13 skann 15

Siter