R76 · Kjernefag, vgs · 1992 (6. utgåve), s. 346 (skann 348)

Norsk og kommunikasjon som andrespråk med samisk førstespråk i VK II 346 Eitt av måla for norskfaget er å gi opplæring i god språkbruk. Men «god språkbruk» er ikkje eit eintydig omgrep. Den språklege uttrykksmåten vil bli styrt av situasjonen som språket verkar i, og av emne, innhald, føremål og tilhøvet mellom den som gir uttrykk for noko og den som tek imot. I denne planen er alt dette kalla kommunikasjon. 3.1 .2. Munnleg bruk av språket Munnleg norsk vil dekkje mange ulike aktivitetar. Det er viktig at aktivitetane i den munnlege delen av faget blir sedde på som ein del av læringsprosessen og ein del av det daglege skolearbeidet. Ein tenkjer t.d. på - å kunne gjere greie for saksforhold og samanhengar, som t.d. å føre fram eit resonnement og kunne gi eit oversyn — å kunne gi att fritt noko ein har lese, høyrt eller opplevd, som t.d. oppleving av litterære tekstar — å kunne ta del i aktivitetar og samarbeid i grupper - å kunne førebu foredrag og ta del i ordskifte - å nytte talemål og kunne tolerere talemål og godta dette som ei naturleg uttrykksform, og som ein vesentleg del av identiteten til den einskilde - å ta imot og nytte informasjon i ulike situasjonar - å få ei gruppe elevar eller klassen til å planleggje og gjennomføre større til skipingar, som t.d. større møte og opplegg for ordskifte - å kunne forklare ein tekst for eit publikum og tolke frå eit språk til eit anna - ordskifte om aktuelle hendingar 3.1 .3. Skriftleg bruk av språket Målet for dei skriftlege øvingane er å gjere den einskilde eleven i stand til å uttrykkje skriftleg tankane, meiningane og kjenslene sine på ein klar, logisk og mest mogleg korrekt måte. Her må ein byggje på dei føresetnadene eleven har frå før i norsk. I dette arbeidet kan det vere naudsynt med ein del skriftlege formaløvingar. Argumentanalyse og forholdet mellom utsegner og sakstilhøve må få ein viss plass i desse øvingane. Den skriftlege opplæringa må ta sikte på å øve opp elevane sine analytiske evner. Hovudmengda av øvingane bør derfor leggje vekt på resonnerande framstillingar av ymse slag. Slike oppgåver kan t.d. gå ut på å vurdere, eventuelt kommentere ei sak eller eit problem med utgangspunkt i ein tekst, det kan og vere tale om å samanlikne to tekstar etter emne og innhald og dra konklusjonar på eigne vilkår eller på vilkår som er sette opp for elevane. Eit oppgitt teksttema kan og vere grunnlag for eit fritt forma essay, eit innlegg i ordskifte eller eit kåseri. Oppgåvene kan og vere vanlege frie stilar. Ein del arbeid må og gå med til å auke elevane sitt ordforråd, og til å ta opp syntaktiske og grammatiske problem samiske elevar har når dei skal bruke norsk. Ein bør derfor leggje noko mindre vekt på kor langt oppgåvesvaret er, og heller la innhald og klare formuleringar telje meir.

R76 · Kjernefag, vgs · 1992 (6. utgåve) s. 346 skann 348

Siter