Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989, s. 39 (skann 41)

GIELA GEAVAHEAPMI - GIELA DOAIBMA Giela doaimmaid bokte boahtá ovdan dat maid mii geahččalit geavahit mearriduvvon dadjanvugiid. Go vállje giellaávdnasiid engelasgieloahpaheapmái, de ferte ovddemus jurddašit sáhttet go leat juoga masa ávkin. Oahppit fertejit ovddemus oahppat engelasgiela mii duhtada gielladárbuid sin beaivválaš eallimis. Oahpahandilli, ohppiid jurdagat ja dieđut berrejit daga hit hupmandárbbuid, vai šaddá lunddolaš hupmat engelasgiela skuvladiimmuin. Álgodásis lea ohppiin vuos álkis giella, muhto dadistaga šaddagoahtá sin giella buoret ja sátneriggát. Danin vuolgá ovdáneapmi das man ládje sii geavahit dan maid sii máhttet, omd. sáhttá oahpaheaddjis bivdit veahki mángga ládje: «Please, help me» dahje veahá eará ládje: «Would you mind giving me a hand?», dahje «You've simply got to help me». Dákkár humádeapmái galgá bidjat deattu go oahpaha ja árvvoštallá ohppiid geain sámegiella lea eatnigiellan ja engalasgiella golmmát giellan. 5.-6. luohkká Jearahit ja addit dieđuid: Omd. muitalit, jearahallat. Jearahit ja buktit oaiviliid juoga man birra: Omd. liikot/ii liiko, háliidit juoidá, ovttaoaivilis/ii ovttaoaivilis. Sosiálaš doaimmat: Omd. dearvvahit, earránaddet, lihkkosávaldagaid addit. 7.-9. luohkká Jearahit ja addit dieđuid: Omd. muitalit, jearahit, dovdat, divvut boastuvuođaid. Jearahit ja buktit oaivila, oainnu ja ipmárdusa juoga man ášši birra:Omd. bihttalit, máhttit/ii máhttit, čájehit oadjebasvuođa/balu, liikot/ii liiko juoidá, háliidit juoidá, addit ándagassii, rámpot ja láitit. Sihtat earáid barga juoidá: Omd. evttohit juoidá, bovdet, sihtat muhtima juoidá bargat, fállat dahje bivdit veahki. Sosiálaš doaimmat: Omd. dearvvahit, earránaddat, muitalit iežas ja earáid birra, gaskkalduhttit ságastallama. GIELLAOAHPU VÁLDOOASIT Áigumuš giellaoahpuin lea čilget makkár oktavuohta lea sáni hámi ja sisdoalu gaskka. Ulbmilin lea oahpahit ohppiid válljet dan hámi mii buoremusat muitala maid sii háliidit dadjat, ja maiddái oahpahit ipmirdit maid earát háliidit dadjat. Ii leat daddjon ahte olmmoš álo ferte máhttit giela geavahit formálaččat riekta jus galgá gulahallat. Go vállje gudiid minstariid ja osiid giellaoahpus áigu oahpahit, de ferte biddjat deattu dasa mii duođai gáibiduvvo go giela galgá geavahit vai gulahallá. Minstarat mat leat apmasat dahje mat ohppiid eatnigielas adnojit earáládje, fertejit oahpahuvvot. Dábálaččat berre ovdamearkan geavahit dakkár minstariid ja dadjanvugiid mat gávdnojit ohppiid iežaset eatnigielas. Sámegielat ohppiide berre engelasgieloahpahus čujuhit daidda giellááššiide main lea seamma lágán hápmi sámegielas ja engelasgielas, vai oahpaheapmi lihkostuvvá buorebut. Lea deahálaš oažžut ohppiid dadjat engelasgielsániid nu riekta go vejolaš. Muhto lihkká ferte vuhtii váldit ohppiid attáldagaid ja návccaid go gáibida sis rievttes dadjanvuogi. Dan ferte maid muitit go galgá válljet friddja dahje mearriduvvon hárjehallamiid ja go geavaha terminologiija, njuolggadusaid ja čilgehusaid. Oahppit galget ipmirdit mávssolašvuođa das maid sii ohppet. Ođđa minstariid oahpaheapmi ja hárjehallan galgá dáhpáhuvvat jierpmálaš 39

Mønsterplanen 1987 · samiske fagplaner 1989 s. 39 skann 41

Siter