Det samiske læreplanverket 1997 (L97S), skann 50

48 Olmmos gåvdnå ilu sihke jearahallamiin ja dalle go gåvdnå våstådusaid, ja son dovdå oadjebasvuoda das go beasså diehtit ja hålddasit. Geavahit luonddudiehtaga ipmårdusa lea saddan ovdagovvan gelbbolasvuoda geavaheapmåi ja saddan motiivan gåvdnat odda dieduid. Dåt lea leavvan earå dåsiide maiddåi, nugo dalle go servodatdiedalas ja humanisttalas ipmårdusa sisdoallu biddjo vuoddun jierpmålas ja olmmoslas mearrådusaid dahkamii. Olbmo, birrasa ja berostumiid vuostelasvuodat Visot min servodaga dåsiin leat leamas stuora diedalas ovdåneamit. Måhttu ja odda teknologiija leat viiddidan vejolasvuodaid rievdadit sihke olbmo eallima ja luonddu. Muhto måhtu geavaheapmi lea mångii mielddisbuktån våikkuhusaid maid easkka mannel leat fuomåsan ja mat leat cåjehuvvon vahågahttin. DDTbulvarat mat godde dihkiid ja divrriid ja eastadedje dåvddaid njoammuma, bisånedje biebmogollosii ja vahågahtte guhkå mannelii, vaikko dat ii lean jurddasuvvon. Materiålalas ovdåneapmi mii ålgoålggus ålggii go ruvddiid suddadedje koala ja koksa boaldimiin, dagahii nuppådassii nuoskkideami ja suvrra arvvi mii vahågahtii eallima ja gottii guliid. Oanehaccat daddjon: Måhttu ja odda teknologiija leat viiddidan vejolasvuodaid rievdadit sihke olbmo iezas eallima ja luonddu. Muhto måhtu geavaheapmi cuohcå mårjgii mångga bulvii, maid eat såhte arrat oaidnit ja mat dåvjå viidånit mihå viidåbut go leimmet jurddasan. Dieda ja teknologiija leat buktan negatiivvalas cuovvumusaid, ja atombåvkalemiid dåfus dat lea miedihuvvon dåhpåhuvvan, muhto leat maiddåi buktan suvrra arvvi ja vuovdejåpmima, ja dan ahte måilmmi åibmu dadistaga lieggana. Min eallinlågis ja servodatortnegis leat cieknalis ja uhkideaddji våikkuhusat birrasii. Dåt mielddisbuktå vuostelasvuodaid ja stuimmiid olmmosjoavkkuid gaskka ja riikkaid gaskka. Diehtaga geavaheami våikkuhusat leat oktanis sihke viidånan ja oktiigoddåsan. Dat danka dårbbaslazzan viiddidit ipmårdusaid ja oktavuodaid fågaråjiid rasta, ja dårbbaslazzan bargagoahtit badjel riikkaråjiid. Ja dat lasiha gåibådusaid dåsa ahte sihke ovttaskas olbmot ja servodagat diehtagiin ja dihtomielalas ekologalas, ehtalas ja politihkalas vuoirjnain dahket mearrådusaid. Ipmårdus dahkå ahte vålljet såhttå jierpmålaccat, ehtalas oahppu dahkå ahte oaidnå våikkuhusaid. Ovdånan riikkain main lea alla oahppodåssi, lea erenoamås ovddasvåstådus sihkkarastit måilmmi oktasas boahtteåiggi. Måilmmi biras- ja ovddidankommisuvdna lea cujuhan daid våttisvuodaide mat gåvdnojit dakkår oktiigoddåsan roasuin - ovdamearkka dihte buoriduvvon dearvvasvuohta ja måilmmi olmmoslogu lassåneapmi; oddaåigåsas teknologiija mii lea dagahan ressursaid badjelmearålas geavaheami ja eallima vahågahttima; ekonomalas ovdåneapmi mii nuoskkida ja billista luonddu; geafi vuohta ja stajideapmi. Ovttasdoaibma gaskal ekonomiija, ekologiija ja teknologiija bukta min åigge måhtu ja moråla dåfus erenoamås håstalusaid sihkkarastit guoddi ovdåneami. Dat feite våldit vuoddun daid råddjejumiid maid luondu, ressursat, teknologalas dåssi ja sosiålalas oktavuodat bidjet ja maiddåi dain vuostelasvuodain mat såhttet cuozzilit go birasgåhtten galgå vuhtii våldot dahje deattuhuvvot. Politihkalaccat ferte stivret ovdåneami mii heive oktii biosfæra meriiguin gierdat olbmo doaimma våikkuhusaid. Ja dakkår nanosmahtti ovdåneamis ferte ehtalas berostupmi olbmuid gaskka ja solidaritehta måilmmi geafimusaiguin leat våldojurddan. Oahpahus ferte nappo addit viiddis måhtu luonddu oktavuodaid ja olbmo ja luonddu ovttasdoaimma birra. Oahpahus ferte ovttastit ipmårdusa luonddu vdnasiid, fåmuid ja slåjaid birra ipmårdusain dåsa gude låhkai sosiåla organiseren ja teknologiija såhttet sihke coavdit ja nannet våttisvuodaid mat gusket biosfærii. Ovttasdoaibma ekonomiija, ekologiija ja teknologiija gaskka bukta min åigge måhtu ja moråla dåfus erenoamås håstalusaid sihkkarastit guoddi ovdåneami. Oahpahus galgå nappo addit viiddis måhtu luonddu oktavuodaid ja olbmo ja luonddu ovttasdoaimma birra.

Det samiske læreplanverket 1997 (L97S) skann 50 skann 50

Siter