Normalplanen 1922 · nynorsk landsplan, s. 55 (skann 59)

55 av hjarta: For hard idrott o. 1. Fåren i å bruka tronge klæde. Bløding, umbinding av sår. Andingi: Nase, luftrøyr, lungor. Andingsrørslor. Blodskiftet i kroppen, reinsing i hmgone. Anding gjenom nasen, kraftige andedrag. Kroppsarbeid, idrott. Innesitjing, krimsjuke. Røysti. Uppsuging og emneskifte: Tarmtåttar. Sugeårar, portåri, vevsaft, brenning, sellone — uppbyggjing og øyding. Lymfeårar, lymfekjertlar. Utskiljingsorgani: Lungone, skinnet, nyro. Nervesystemet: Heilen, den lengde mergen, ryggmergen, nervar (rørslenervar, sanse nervar, innvolnervar). Sanseorgan og sansing: Å akta sanseorgani, serleg auga og øyra. Arbeid, kvile, (svevn). Skinnet: Bygnad og verksemd. Røkt, bad. Klæde: Rome, høveleg varme, reine, porøse. (Korsett, høge hælar). Bustad: Solrik, turr, romsam. Lufting. Sjukdomsbakteriar. Mat og drikke: Næringsinnhald og meltings-lag. Tillaging: Koking, steikjing, gjæring o. s. b. Njotingsemne: Krydd, kaffi, te. Tobakk. Rusande drykk: A. Samansetjing, næringsverd, pris. B. Verknader: Små mengder verkar kveikjande i aug- neblinken (stimulerar). Større mengder rulsar: Heile og nervar vert stetkt veikte, tenkjeevna nedsett, musklane slaknar o. s. b. Etterverknader: Hovudverk, tyngsle, kvalme. Vanedrikking, fårane ved henne. Alkoholen vert lett uppteken i blodet og verkar dermed på alle sellone. Hjå vanedrikkaren vert dei indre organi ofte skadde: Lever, luftvegar, nyro, hjarta o. s. b. Motstandskraft! imot sjukdom vert nedsett, livslengdi korta. Åndsevnene veiknar med tidi — minne og dømekraft minkar. Viljen slaknar, karakteren tek skade — pliktkjensla vert nedsett. Alkoholmisbruk eit samfundsmein: Årsak til brotsverk, fatigdom, sjukdom, øydelegg heimelivet. Freistingi: Låke kameratar, selskapslivet med drykkjeskikkane sine.

Normalplanen 1922 · nynorsk landsplan s. 55 skann 59

Siter